Kasten Yaralama Suçu ve Cezası (TCK md. 86-87) — 2026 Güncel Rehber
Kasten yaralama suçu, Türk Ceza Kanunu'nun 86. maddesinde düzenlenen ve uygulamada en sık karşılaşılan suç tiplerinden biridir. Bir kişinin kasten başka bir kişinin vücuduna acı vermesi, sağlığını veya algılama yeteneğini bozması halinde kasten yaralama suçu oluşur. Bu rehberde kasten yaralama suçunun tanımı, unsurları, basit ve nitelikli halleri, TCK md. 86 ve TCK md. 87 kapsamındaki ceza miktarları, 7550 sayılı Kanun ile yapılan güncel değişiklikler, haksız tahrik, teşebbüs, zincirleme suç, şikayete bağlılık, uzlaşma, zamanaşımı ve görevli mahkeme konuları 2026 güncel mevzuatı çerçevesinde kapsamlı olarak ele alınmaktadır.
1. Kasten Yaralama Suçunun Tanımı ve Hukuki Niteliği
Kasten yaralama suçu, TCK md. 86/1'de şu şekilde tanımlanmıştır: "Kasten başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi, bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır." (7550 sayılı Kanun ile güncellenmiş hali) Bu suç, kişilere karşı işlenen suçlar arasında vücut dokunulmazlığını koruyan temel bir düzenlemedir.
Kasten yaralama suçunun korunan hukuki değeri, kişinin vücut bütünlüğü ve sağlığıdır. Anayasa'nın 17. maddesinde güvence altına alınan "vücut dokunulmazlığı hakkı" bu suç tipiyle ceza hukuku düzeyinde korunmaktadır.
Suç, serbest hareketli bir suçtur; yani yaralama sonucunu doğuran her türlü hareket ile işlenebilir. Yumruk atma, tekme atma, bıçakla kesme, itme-kakma, yakma gibi fiziksel eylemler bu kapsamdadır. Bunun yanı sıra mağdura kimyasal madde (asit, kaynar su vb.) atmak, köpek saldırtmak veya elektrik vermek gibi dolaylı yollarla da suç işlenebilir. Önemli olan, hareketin mağdurun vücudunda acı oluşturması veya sağlığını bozmasıdır.
Suçun manevi unsuru kasttır. Fail, mağdurun vücuduna acı vereceğini veya sağlığını bozacağını bilerek ve isteyerek hareket etmelidir. Olası kast ile de bu suç işlenebilir; failin yaralama sonucunu öngörüp "olursa olsun" diyerek hareket etmesi yeterlidir (TCK md. 21/2). Olası kast halinde ceza, TCK md. 21/2 gereği üçte birden yarısına kadar indirilir.
2. 7550 Sayılı Kanun ile Yapılan Değişiklikler (Haziran 2025)
7550 sayılı Kanun (10. Yargı Paketi), 04.06.2025 tarihli ve 32920 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu kanun ile kasten yaralama suçuna ilişkin cezalarda önemli artışlar yapılmıştır:
| Madde | Önceki Ceza | Güncel Ceza (7550 Sonrası) |
|---|---|---|
| TCK 86/1 (Temel hal) | 1 yıldan 3 yıla kadar hapis | 1 yıl 6 aydan 3 yıla kadar hapis |
| TCK 86/2 (BTM ile giderilebilir) | 4 aydan 1 yıla kadar hapis veya adli para cezası | 6 aydan 1 yıl 6 aya kadar hapis veya adli para cezası |
| TCK 86/2 kadına karşı alt sınır | 6 aydan az olamaz | 9 aydan az olamaz |
7550 sayılı Kanun ayrıca TCK md. 87/4 kapsamında kasten yaralama sonucu ölüm halindeki cezaların alt sınırlarını da yeniden belirlemiştir. Bu değişiklikler, özellikle kadına yönelik şiddetle mücadele ve caydırıcılığın artırılması amacıyla yapılmıştır.
3. Kasten Yaralama Suçunun Temel Hali ve Cezası (TCK md. 86/1)
TCK md. 86/1 kapsamında kasten yaralama suçunun temel halinin cezası bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapis cezasıdır.
Temel halin oluşması için mağdurun yaralanmasının basit tıbbi müdahale ile giderilemeyecek nitelikte olması gerekir. Örneğin mağdurun kolunun kırılması, yüzünde derin kesik oluşması veya iç organlarında hasar meydana gelmesi gibi durumlar temel hal kapsamındadır.
Bu suç şikayete bağlı değildir; savcılık olayı öğrendiğinde resen soruşturma başlatır. Ancak uzlaşma kapsamındadır ve kovuşturmaya geçilmeden önce taraflar arasında uzlaşma prosedürü uygulanır.
4. Basit Tıbbi Müdahale ile Giderilebilecek Yaralama (TCK md. 86/2)
TCK md. 86/2'ye göre yaralama fiilinin kişi üzerindeki etkisinin basit bir tıbbi müdahale ile giderilebilecek ölçüde hafif olması halinde ceza altı aydan bir yıl altı aya kadar hapis veya adli para cezasıdır (7550 sayılı Kanun ile güncellenmiş hali).
Basit tıbbi müdahale (BTM) kavramı, Adli Tıp uygulamasında mağdurun yaralanmasının tıbbi müdahale gerektirmeksizin veya basit bir pansuman, ilaç tedavisi gibi müdahalelerle iyileşebilecek nitelikte olması anlamına gelir. Küçük çaplı morluklar, yüzeysel sıyrıklar, hafif şişlikler bu kategoride değerlendirilir.
Önemli: Bu hal, şikayete bağlı bir suçtur. Mağdurun şikayeti olmadan soruşturma başlatılmaz. Şikayet süresi fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren 6 aydır. Ayrıca uzlaşma kapsamında olup taraflar uzlaşırsa dava düşer.
BTM ile giderilebilecek yaralamanın kadına karşı işlenmesi halinde ceza alt sınırı 9 aydan az olamaz (7550 sayılı Kanun değişikliği). Bu düzenleme, 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun ile birlikte değerlendirilmeli ve kadına yönelik şiddet olaylarında cezanın caydırıcılığını artırma amacını taşımaktadır.
5. Kasten Yaralamanın Nitelikli Halleri (TCK md. 86/3)
TCK md. 86/3 hükmü, kasten yaralama suçunun belirli koşullarda işlenmesi halinde cezanın artırılmasını öngörür. Bu nitelikli hallerde ceza yarı oranında artırılır:
| Nitelikli Hal | TCK Maddesi | Açıklama | BTM Dışı Ceza Aralığı |
|---|---|---|---|
| Üstsoya, altsoya, eşe, boşanmış eşe veya kardeşe karşı | md. 86/3-a | Boşanmış eş de dahildir | 2 yıl 3 ay – 4 yıl 6 ay |
| Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak kişiye karşı | md. 86/3-b | Çocuklar, yaşlılar, engelliler | 2 yıl 3 ay – 4 yıl 6 ay |
| Kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle | md. 86/3-c | Kamu görevlisinin görev sırasında yaralanması | 2 yıl 3 ay – 4 yıl 6 ay |
| Kamu görevlisinin sahip olduğu nüfuz kötüye kullanılarak | md. 86/3-d | Kamu gücünün suistimali | 2 yıl 3 ay – 4 yıl 6 ay |
| Silahla | md. 86/3-e | Bıçak, tabanca, sopa vb. silah niteliğindeki araçlarla | 2 yıl 3 ay – 4 yıl 6 ay |
Canavarca hisle yaralama halinde ise ceza bir kat artırılır (TCK md. 86/3-f). Canavarca his, failin mağdura eziyet etmek, acı çektirmekten zevk almak gibi insanlık dışı bir saikle hareket etmesini ifade eder.
Silah kavramı: TCK md. 6/1-f uyarınca silah kavramı geniş yorumlanır. Ateşli silahlar, bıçak, sopa, taş, demir çubuk, biber gazı, kırık şişe gibi saldırı ve savunmada kullanılmaya elverişli araçlar bu kapsamdadır. Yargıtay uygulamasında araç kullanılarak yaralama da silahla yaralama kapsamında değerlendirilebilmektedir.
Nitelikli hallerin tümü şikayete bağlı değildir ve resen takip edilir. Eşe karşı işlenen yaralama suçunda mağdurun şikayetten vazgeçmesi davanın düşmesine yol açmaz.
6. Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama (TCK md. 87)
TCK md. 87, kasten yaralama fiilinin beklenenden daha ağır sonuçlar doğurması halinde uygulanır. Bu düzenleme, kast-taksir kombinasyonuna dayanır: fail yaralama kastıyla hareket eder ancak ortaya çıkan ağır netice bakımından en azından taksirle hareket etmiş olmalıdır (TCK md. 23). Bu husus, ceza hukukunda "neticesi sebebiyle ağırlaşmış suç" olarak adlandırılır ve failin ağır neticeyi en azından öngörebilecek durumda olmasını gerektirir.
TCK md. 87/1 — Cezanın Bir Kat Artırılması
Kasten yaralama sonucunda aşağıdaki neticelerden biri meydana gelirse ceza bir kat artırılır:
- Mağdurun duyularından veya organlarından birinin işlevinin sürekli zayıflaması
- Konuşmasında sürekli zorluk meydana gelmesi
- Yüzünde sabit iz kalması
- Yaşamını tehlikeye sokan bir durum oluşması
- Gebe bir kadına karşı işlenip çocuğunun vaktinden önce doğması
Bu hallerde verilecek ceza; birinci fıkraya (temel hal) giren durumlarda en az 4 yıldan, üçüncü fıkraya (nitelikli haller) giren durumlarda en az 6 yıldan az olamaz.
"Yüzde sabit iz" kavramı: Yargıtay içtihadına göre yüzde sabit iz, mağdurun yüzünde estetik ameliyatla dahi tamamen giderilemeyen kalıcı izdir. Bu kavramda "yüz" ifadesi geniş yorumlanarak kulak, boyun ve saçlı deri bölgesi de dahil edilmektedir.
TCK md. 87/2 — Cezanın İki Kat Artırılması
Aşağıdaki daha ağır neticeler meydana geldiğinde ceza iki kat artırılır:
- İyileşme olanağı bulunmayan bir hastalığa veya bitkisel hayata girmesi
- Duyularından veya organlarından birinin işlevinin tamamen yitirilmesi
- Konuşma ya da çocuk yapma yeteneklerinin kaybolması
- Yüzünde sürekli değişiklik meydana gelmesi
- Gebe bir kadına karşı işlenip çocuğunun düşmesi
Bu hallerde verilecek ceza; birinci fıkraya giren durumlarda en az 6 yıldan, üçüncü fıkraya giren durumlarda en az 9 yıldan az olamaz.
"Sürekli değişiklik" ile "sabit iz" ayrımı: Sabit iz (87/1), yüzde kalıcı bir iz bırakılmasını ifade ederken; sürekli değişiklik (87/2), yüzün görünümünün belirgin şekilde değişmesini (örneğin burundaki eğrilme, dudak yapısının bozulması) gerektirir. Sürekli değişiklik, sabit ize göre daha ağır bir neticedir.
7. Kemik Kırılması ve Çıkık (TCK md. 87/3)
TCK md. 87/3 uyarınca kasten yaralama fiilinin mağdurun vücudunda kemik kırılmasına veya çıkığına neden olması halinde ceza, kırık veya çıkığın hayat fonksiyonlarındaki etkisine göre yarısına kadar artırılır.
Uygulamada Adli Tıp Kurumu, kemik kırığının hayat fonksiyonlarına etkisini hafif (1), orta (2-3) ve ağır (4-5-6) olarak derecelendirir. Bu derecelendirmeye göre mahkeme artırım oranını belirler:
| ATK Derecesi | Hayat Fonksiyonlarına Etkisi | Yaklaşık Artırım Oranı |
|---|---|---|
| 1 (Hafif) | Hafif etki | 1/8 – 1/6 oranında artırım |
| 2-3 (Orta) | Orta düzey etki | 1/4 – 1/3 oranında artırım |
| 4-5-6 (Ağır) | Ağır etki | 1/3 – 1/2 oranında artırım |
Önemli Yargıtay içtihadı: Diş kırıkları kemik kırığı olarak değerlendirilmez; basit yaralama kapsamında ele alınır. Ancak çene kemiği kırığı, kemik kırığı kapsamındadır. Ayrıca mağdurda birden fazla kemik kırığı meydana gelmiş ise her bir kırığın hayat fonksiyonlarına etkisi ayrı ayrı değerlendirilir.
Kemik kırığının TCK md. 87/1 veya 87/2 kapsamında değerlendirilen neticelerden birine de yol açması halinde (örneğin kırık nedeniyle organın işlev kaybı) fail hakkında hem 87/1 veya 87/2 hem de 87/3 birlikte uygulanabilir.
8. Kasten Yaralama Sonucu Ölüm (TCK md. 87/4)
Kasten yaralama fiilinin mağdurun ölümüne neden olması halinde TCK md. 87/4 uygulanır. Bu düzenlemede failin kastı yaralama olup öldürme değildir; ancak ölüm neticesi bakımından en azından taksirle hareket etmiş olmalıdır.
| Yaralama Türü | Ceza Aralığı |
|---|---|
| TCK 86/1 (temel hal) sonucu ölüm | 10 yıldan 14 yıla kadar hapis |
| TCK 86/3 (nitelikli hal) sonucu ölüm | 14 yıldan 18 yıla kadar hapis |
Kasten Öldürme ile Ayrım Kriterleri
Kasten yaralama sonucu ölüm ile kasten öldürme (TCK md. 81) arasındaki fark, failin kastının yöneldiği neticedir. Failin öldürme kastı varsa TCK md. 81 (müebbet hapis), yaralama kastı varsa ancak ölüm meydana gelmişse TCK md. 87/4 uygulanır. Yargıtay bu ayrımda şu kriterleri değerlendirir:
- Kullanılan aletin niteliği: Bıçak, tabanca gibi öldürmeye elverişli alet kullanılıp kullanılmadığı
- Darbe sayısı ve şiddeti: Tekrarlanan ve şiddetli darbeler öldürme kastına işaret edebilir
- Vurulan bölgenin hayati önemi: Baş, göğüs, karın gibi hayati bölgelere yönelik darbeler
- Fail ile mağdur arasındaki ilişki: Husumetin boyutu ve niteliği
- Olayın oluş şekli ve sonrası: Failin olay sonrasında mağdura yardım edip etmediği, olay yerinden kaçıp kaçmadığı
- Engel neden: Failin eylemine kendiliğinden mi yoksa engel bir nedenle mi son verdiği
Görevli mahkeme: Kasten yaralama sonucu ölüm halinde görevli mahkeme Ağır Ceza Mahkemesidir.
9. Kasten Yaralamanın İhmali Davranışla İşlenmesi (TCK md. 88)
TCK md. 88/1 uyarınca kasten yaralama fiilinin ihmali davranışla işlenmesi halinde verilecek ceza üçte ikisine kadar indirilebilir. İhmali davranışla yaralama, failin hukuki yükümlülüğüne rağmen hareketsiz kalarak mağdurun yaralanmasına neden olmasıdır.
Örneğin bir bakıcının bakımıyla yükümlü olduğu hastanın ilaçlarını kasıtlı olarak vermemesi ve bunun sonucunda hastanın sağlığının bozulması ihmali davranışla kasten yaralama oluşturabilir.
İhmali davranışla kasten yaralama suçu da uzlaşma kapsamındadır.
10. Haksız Tahrik İndirimi (TCK md. 29)
Kasten yaralama suçlarında en sık uygulanan ceza indirim nedenlerinden biri haksız tahriktir. TCK md. 29 uyarınca haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işleyen kişiye verilecek ceza dörtte birinden dörtte üçüne kadar indirilir.
Haksız Tahrikin Koşulları
- Haksız bir fiilin varlığı: Mağdurun veya üçüncü bir kişinin haksız bir davranışta bulunmuş olması gerekir. Bu davranışın mutlaka suç oluşturması gerekmez; hukuka aykırı veya toplumsal kurallara aykırı davranışlar yeterlidir.
- Hiddet veya şiddetli elem: Failin, haksız fiil nedeniyle hiddet veya şiddetli elem (üzüntü, acı) duyması gerekir.
- Nedensellik bağı: Failin işlediği suç ile haksız tahrik arasında illiyet bağı bulunmalıdır; yani fail, bu duygu durumunun etkisi altında suçu işlemiş olmalıdır.
İndirim Oranının Belirlenmesi
Mahkeme, tahrikin derecesine göre indirim oranını dörtte bir ile dörtte üç arasında takdir eder. Uygulamada tahrikin "hafif" veya "ağır" olması indirim oranını doğrudan etkiler. Yargıtay; haksız fiilin niteliği, tahrikin yoğunluğu, etki-tepki arasındaki orantı ve olayın bütünlüğü gibi kriterleri değerlendirmektedir.
Önemli: Haksız tahrik ile meşru müdafaa birbirinden farklı kurumlardır. Meşru müdafaada saldırı devam ederken savunma yapılır ve faile ceza verilmez; haksız tahrikte ise haksız fiil sona erdikten sonra failin bu fiilin etkisiyle suç işlemesi söz konusudur ve cezada indirim yapılır.
11. Kasten Yaralama Suçunda Meşru Müdafaa ve Hukuka Uygunluk Nedenleri
Kasten yaralama suçuna yönelik en sık ileri sürülen savunma, meşru müdafaadır (TCK md. 25/1). Meşru müdafaa, kişinin kendisine veya başkasına yönelmiş haksız bir saldırıyı defetmek amacıyla orantılı güç kullanmasıdır.
Meşru müdafaanın koşulları:
- Saldırıya ilişkin koşullar: Saldırının haksız olması, saldırının devam etmesi veya tekrarlanma tehlikesinin bulunması, saldırının bir hakka yönelik olması
- Savunmaya ilişkin koşullar: Savunmanın saldırıyla orantılı olması, savunmanın zorunlu olması, savunmanın saldırıyı yapana yönelik olması
Meşru müdafaa kabul edilirse fail hakkında ceza verilmez (hukuka uygunluk nedeni).
Meşru müdafaada sınırın aşılması (TCK md. 27): Meşru müdafaada sınırın korku, heyecan veya telaş dolayısıyla aşılması halinde TCK md. 27/2 uyarınca faile ceza verilmez. Sınırın bu duygusal nedenler dışında (örneğin kasıtlı olarak) aşılması halinde ise TCK md. 27/1 uyarınca cezada indirim uygulanır.
Diğer hukuka uygunluk nedenleri:
- Hakkın kullanılması: Spor müsabakaları sırasında kurallar çerçevesinde oluşan yaralanmalar (boks, güreş vb.)
- İlgilinin rızası: Mağdurun rızası ancak üzerinde mutlak surette tasarruf edebileceği haklara ilişkin geçerlidir; vücut bütünlüğüne yönelik rıza sınırlıdır
- Zorunluluk hali (TCK md. 25/2): Ağır ve muhakkak bir tehlikeden korunmak için başkasının vücut bütünlüğüne zarar verilmesi
12. Kasten Yaralamada Teşebbüs (TCK md. 35)
Kasten yaralama suçuna teşebbüs mümkündür. TCK md. 35 uyarınca kişi, işlemeyi kastettiği bir suçu elverişli hareketlerle doğrudan doğruya icraya başlayıp da elinde olmayan nedenlerle tamamlayamazsa teşebbüsten sorumlu tutulur.
Kasten yaralamaya teşebbüste ceza, TCK md. 35/2 gereği dörtte birinden dörtte üçüne kadar indirilir. Ancak uygulamada kasten yaralama suçunda teşebbüs oldukça sınırlı bir alanda kalmaktadır. Bunun temel nedeni, yaralamanın her derecesinin (hafif sıyrıktan ağır yaralanmaya kadar) ayrı ayrı cezalandırılmış olmasıdır. Fail mağdura yumruk atmış ancak isabet ettirememiş ise teşebbüs gündeme gelebilir.
Önemli ayrım: Failin öldürme kastıyla hareket edip mağduru yaralaması halinde "kasten öldürmeye teşebbüs", yaralama kastıyla hareket edip mağduru yaralaması halinde ise "kasten yaralama (tamamlanmış suç)" söz konusudur. Bu iki suç arasındaki ayrım, failin kastının yöneldiği neticeye göre belirlenir.
13. Kasten Yaralamada Zincirleme Suç (TCK md. 43)
TCK md. 43/1 kapsamında aynı suç işleme kararıyla, bir kişiye karşı aynı suçun birden fazla işlenmesi halinde zincirleme suç hükümleri uygulanır. Bu durumda faile tek ceza verilir ancak bu ceza dörtte birinden dörtte üçüne kadar artırılır.
Kasten yaralama suçunda zincirleme suç uygulaması için şu koşulların birlikte gerçekleşmesi gerekir: aynı suç işleme kararının bulunması, aynı mağdura karşı işlenmesi, birden fazla kez işlenmesi ve arada makul bir zaman aralığının bulunması.
TCK md. 43/3 — İstisna: Kasten yaralama suçu bakımından zincirleme suç hükümleri uygulanır. Ancak kasten öldürme suçunda zincirleme suç hükümleri uygulanmaz; bu suçta her bir eylem ayrı ayrı cezalandırılır (gerçek içtima).
Farklı mağdurlara karşı işlenmesi (TCK md. 43/2): Aynı suçun, aynı suç işleme kararıyla birden fazla kişiye karşı tek bir fiille işlenmesi halinde de zincirleme suç hükümleri uygulanır (aynı neviden fikri içtima).
14. Adli Tıp Raporu ve BTM Değerlendirmesi
Kasten yaralama suçlarında Adli Tıp raporu, cezanın belirlenmesinde kritik öneme sahiptir. Adli Tıp uzmanı, mağdurun yaralanmasını değerlendirerek aşağıdaki hususlarda rapor düzenler:
- BTM ile giderilebilirlik: Yaralanmanın basit tıbbi müdahale ile giderilebilir nitelikte olup olmadığı (TCK 86/1 – 86/2 ayrımı)
- Kemik kırığı değerlendirmesi: Kırığın hayat fonksiyonlarına etkisi (hafif/orta/ağır derecelendirme)
- Organ veya duyu kaybı: Organların işlevinin sürekli zayıflayıp zayıflamadığı veya tamamen yitirilip yitirilmediği
- Yüzde sabit iz veya sürekli değişiklik: Mağdurun yüzündeki izlerin kalıcılığı ve niteliği
- Yaşamsal tehlike: Yaralanmanın mağdurun yaşamını tehlikeye sokup sokmadığı
Uygulamada ilk rapor genellikle olay yerine gelen veya hastanede muayene eden hekim tarafından düzenlenir. İtiraz halinde Adli Tıp Kurumu ilgili ihtisas kurulundan kesin rapor alınır. Yargıtay, ceza tayininde Adli Tıp Kurumu raporlarının esas alınması gerektiğini vurgulamaktadır.
15. Kasten Yaralama ile İlişkili Suç Tipleri ve Ayrımları
Kasten Yaralama – Kasten Öldürmeye Teşebbüs Ayrımı
Bu ayrım ceza uygulamasında en kritik konulardan biridir. Yargıtay şu kriterleri esas alır: kullanılan aletin öldürmeye elverişliliği, hedef alınan vücut bölgesi, darbe sayısı ve şiddeti, failin suç öncesi ve sonrası davranışları, fail-mağdur ilişkisi ve olay nedeni.
Kasten Yaralama – Eziyet Suçu (TCK md. 96) Ayrımı
TCK md. 96'da düzenlenen eziyet suçu ile kasten yaralama suçu arasındaki temel fark, eziyet suçunun sistematik ve süreklilik arz eden davranışları gerektirmesidir. Tek seferlik bir yaralama eylemi kasten yaralama suçunu oluştururken, mağdura yönelik tekrarlanan ve sistematik fiziksel veya psikolojik acı verme eylemleri eziyet suçu kapsamında değerlendirilir. Eziyet suçunun cezası 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezasıdır.
Kasten Yaralama – Taksirle Yaralama (TCK md. 89) Ayrımı
Kasten yaralama suçunda fail, mağduru yaralama kastıyla hareket ederken; taksirle yaralamada fail, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranarak istemeden mağdurun yaralanmasına neden olur. Taksirle yaralamanın cezası 3 aydan 1 yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır ve şikayete bağlıdır.
16. Şikayete Bağlılık ve Uzlaşma
Kasten yaralama suçunda şikayete bağlılık ve uzlaşma durumu, suçun işleniş biçimine göre değişir:
| Suç Türü | Şikayete Bağlı | Uzlaşma | Şikayet Süresi |
|---|---|---|---|
| TCK 86/1 (Temel hal) | Hayır | Evet | — |
| TCK 86/2 (BTM ile giderilebilir) | Evet | Evet | 6 ay |
| TCK 86/3 (Nitelikli haller) | Hayır | Hayır | — |
| TCK 87 (Ağırlaşmış haller) | Hayır | Hayır | — |
| TCK 88 (İhmali davranış) | — | Evet | — |
Uzlaşma, CMK md. 253 kapsamında düzenlenen bir alternatif çözüm yöntemidir. Uzlaşma kapsamındaki suçlarda savcılık veya mahkeme, tarafları uzlaştırma bürosuna yönlendirir. Uzlaşma süreci toplam 30 gün sürer (gerektiğinde 20 gün uzatılabilir). Taraflar uzlaşırsa dava düşer veya kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir.
Uzlaşma kapsamı dışında kalan haller: Nitelikli kasten yaralama (TCK 86/3), neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama (TCK 87) ve kasten yaralama sonucu ölüm (TCK 87/4) uzlaşma kapsamı dışındadır. Ayrıca CMK md. 253/3 gereği soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı olsa bile, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda ve etkin pişmanlık hükümlerinin düzenlendiği suçlarda uzlaşma yoluna gidilemez.
17. Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) ve Ceza Ertelemesi
Kasten yaralama suçunda hükmedilen cezanın miktarına göre çeşitli bireyselleştirme kurumları uygulanabilir.
HAGB (CMK md. 231): Sanık hakkında hükmolunan hapis cezasının 2 yıl veya daha az olması halinde mahkeme, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verebilir. Bu durumda sanık 5 yıl denetim süresine tabi tutulur. Denetim süresi içinde kasıtlı bir suç işlemezse ceza açıklanmaz ve düşer.
HAGB, kasten yaralama suçunun temel hali (TCK 86/1) ve basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek yaralama (TCK 86/2) için sıklıkla uygulanan bir kurumdur. Ancak nitelikli hallerde ve ağırlaşmış yaralama hallerinde ceza miktarının 2 yılı aşması durumunda HAGB uygulanamaz.
Cezanın Ertelenmesi (TCK md. 51): Hükmedilen hapis cezasının 2 yıl veya daha az olması halinde cezanın ertelenmesi de mümkündür. Erteleme halinde sanık 1-3 yıl denetim süresine tabi tutulur.
Adli Para Cezasına Çevirme (TCK md. 52): Kısa süreli hapis cezaları (1 yıl ve altı) adli para cezasına çevrilebilir. TCK md. 86/2 kapsamındaki basit yaralamalarda adli para cezasına çevirme sıklıkla uygulanmaktadır.
Basit yargılama usulü indirimi (CMK md. 251): BTM ile giderilebilecek yaralama gibi basit yargılama usulüne tabi suçlarda hükmedilen cezadan dörtte bir oranında indirim yapılır.
18. Zamanaşımı Süreleri
Kasten yaralama suçunda dava zamanaşımı süreleri, suçun türüne ve öngörülen cezanın üst sınırına göre TCK md. 66 kapsamında belirlenir:
| Suç Türü | Dava Zamanaşımı | Ceza Zamanaşımı |
|---|---|---|
| TCK 86/2 (BTM ile giderilebilir) | 8 yıl | 10 yıl |
| TCK 86/1 (Temel hal) | 8 yıl | 10 yıl |
| TCK 86/3 (Nitelikli haller) | 8 yıl | 10 yıl |
| TCK 87/1-2-3 (Ağırlaşmış haller) | 15 yıl | 20 yıl |
| TCK 87/4 (Ölüm neticesinde) | 20 yıl | 24 yıl |
Dava zamanaşımı, suçun işlendiği tarihten itibaren belirli bir süre geçmesiyle davanın düşmesine yol açar. Ceza zamanaşımı ise hükmün kesinleşmesinden itibaren cezanın infaz edilebilirliğini belirler (TCK md. 68).
Zamanaşımı süreleri, TCK md. 67'de belirtilen nedenlerle (yakalama, tutuklama, iddianame düzenlenmesi vb.) kesilebilir. Ancak kesintili zamanaşımı süresi, olağan zamanaşımı süresinin yarısının eklenmesi ile bulunan süreyi geçemez.
19. Görevli Mahkeme ve Yargılama Usulü
Kasten yaralama suçlarında görevli mahkeme, suçun niteliğine ve öngörülen cezanın ağırlığına göre değişir:
| Suç Türü | Görevli Mahkeme | Yargılama Usulü |
|---|---|---|
| TCK 86/2 (BTM) | Asliye Ceza Mahkemesi | Basit yargılama usulü uygulanabilir |
| TCK 86/1 (Temel hal) | Asliye Ceza Mahkemesi | Genel yargılama |
| TCK 86/3 (Nitelikli haller) | Asliye Ceza Mahkemesi | Genel yargılama |
| TCK 87/1-2-3 (Ağırlaşmış) | Asliye Ceza Mahkemesi | Genel yargılama |
| TCK 87/4 (Ölüm neticesinde) | Ağır Ceza Mahkemesi | Genel yargılama |
Basit yargılama usulü (CMK md. 251): BTM ile giderilebilecek yaralama suçlarında uygulanabilir. Bu usulde duruşma yapılmaksızın dosya üzerinden karar verilebilir ve hükmedilen cezadan dörtte bir oranında indirim yapılır. Sanığın itiraz etmesi halinde genel yargılama usulüne geçilir.
Yetkili mahkeme ise suçun işlendiği yer mahkemesidir (CMK md. 12).
Tutuklama: Kasten yaralama suçunun temel hali (TCK 86/1) ve basit hali (TCK 86/2) bakımından tutuklama kararı verilmesi mümkündür ancak uygulamada bu hallerde genellikle adli kontrol uygulanır. Nitelikli haller (TCK 86/3) ve ağırlaşmış hallerde (TCK 87) tutuklama kararı daha sık verilmektedir. Tutukluluk süresi, asliye ceza mahkemesinin görevine giren işlerde en çok 1 yıl, ağır ceza mahkemesinin görevine giren işlerde en çok 2 yıl olup zorunlu hallerde uzatılabilir (CMK md. 102).
20. Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. Kasten yaralama suçu şikayete bağlı mıdır?
Kasten yaralama suçunun yalnızca basit tıbbi müdahale (BTM) ile giderilebilecek hali (TCK md. 86/2) şikayete bağlıdır. Temel hal (TCK 86/1), nitelikli haller (TCK 86/3) ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış haller (TCK 87) resen takip edilir.
2. Kasten yaralama suçunda uzlaşma mümkün müdür?
Evet, kasten yaralama suçunun temel hali (TCK 86/1), basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek hali (TCK 86/2) ve ihmali davranışla işlenen hali (TCK 88) uzlaşmaya tabidir. Nitelikli haller (TCK 86/3) ve ağırlaşmış haller (TCK 87) uzlaşma kapsamı dışındadır.
3. Kasten yaralama suçunda HAGB kararı verilebilir mi?
Hükmedilen hapis cezasının 2 yıl veya daha az olması, sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkum olmaması ve diğer koşulların sağlanması halinde HAGB kararı verilebilir. Bu durum özellikle TCK 86/1 ve 86/2 kapsamındaki suçlar için söz konusudur.
4. Kasten yaralama ile kasten öldürmeye teşebbüs arasındaki fark nedir?
Temel ayrım, failin kastının yöneldiği neticedir. Fail öldürme kastıyla hareket edip sonucu gerçekleştiremezse kasten öldürmeye teşebbüs, yaralama kastıyla hareket edip mağduru yaralarsa kasten yaralama suçu oluşur. Mahkeme bu ayrımda kullanılan aletin niteliğini, darbe sayısını, hedef alınan vücut bölgesini ve failin olay sonrası davranışlarını değerlendirir.
5. Silahla kasten yaralama suçunun cezası nedir?
Silahla kasten yaralama TCK md. 86/3-e kapsamında nitelikli haldir. Temel ceza yarı oranında artırılır. BTM ile giderilemeyecek silahla yaralamada ceza aralığı yaklaşık 2 yıl 3 ay ile 4 yıl 6 ay arasındadır. Silah kavramı, TCK md. 6/1-f'de tanımlanmıştır ve ateşli silahlar, bıçak, sopa, taş gibi aletleri kapsar.
6. Kemik kırığı oluşması halinde ceza ne kadar artar?
TCK md. 87/3 uyarınca kemik kırılması veya çıkığı halinde ceza, kırığın hayat fonksiyonlarına etkisine göre yarısına kadar artırılır. Adli Tıp Kurumu'nun belirlediği derecelendirme esas alınır. Diş kırıkları kemik kırığı olarak değerlendirilmez.
7. Kasten yaralama suçunda tazminat talep edilebilir mi?
Evet, mağdur ceza davasının yanı sıra hukuk mahkemesinde veya ceza davası sırasında katılma yoluyla maddi ve manevi tazminat talep edebilir. Maddi tazminat; tedavi masrafları, çalışılamayan süredeki gelir kaybı ve sürekli iş göremezlik tazminatını kapsar. Manevi tazminat ise mağdurun duyduğu elem ve ıstırap karşılığı hükmedilir. Ayrıntılı bilgi için tazminat davası rehberimize bakabilirsiniz.
8. Haksız tahrik durumunda kasten yaralama cezası ne kadar indirilir?
TCK md. 29 uyarınca haksız tahrik altında işlenen kasten yaralama suçunda ceza dörtte birinden dörtte üçüne kadar indirilir. İndirim oranı tahrikin derecesine göre mahkeme tarafından takdir edilir. Örneğin TCK 86/1 kapsamında temel ceza 1 yıl 6 ay ise, ağır tahrikte ceza 4,5 aya kadar indirilebilir.
9. Kadına karşı kasten yaralama suçunun özel bir düzenlemesi var mıdır?
Evet, 7550 sayılı Kanun ile TCK md. 86/2 kapsamında BTM ile giderilebilecek yaralamanın kadına karşı işlenmesi halinde cezanın alt sınırı 9 aydan az olamaz şeklinde düzenlenmiştir. Ayrıca kadına yönelik şiddet hallerinde 6284 sayılı Kanun kapsamında koruma tedbirleri (uzaklaştırma, yaklaşmama vb.) de uygulanır.
10. Kasten yaralama suçunda adli para cezası verilebilir mi?
Yalnızca TCK md. 86/2 (BTM ile giderilebilecek yaralama) kapsamında hükmedilen hapis cezası doğrudan adli para cezası olarak belirlenebilir veya hükmedilen kısa süreli hapis cezası (1 yıl ve altı) adli para cezasına çevrilebilir. TCK 86/1 ve nitelikli hallerde doğrudan adli para cezası verilemez, ancak koşulları varsa kısa süreli hapis cezası adli para cezasına çevrilebilir.
21. Sonuç
Kasten yaralama suçu, TCK'nın 86 ila 88. maddeleri arasında düzenlenen ve geniş bir ceza yelpazesine sahip suç tipidir. Basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek hafif yaralamalardan, mağdurun ölümüyle sonuçlanan ağır vakalara kadar farklı dereceleri bulunmaktadır. 7550 sayılı Kanun ile 2025 yılında yapılan değişikliklerle ceza alt sınırları önemli ölçüde artırılmıştır. Her vakada suçun niteliği, kullanılan araç, mağdurun durumu ve meydana gelen netice cezanın belirlenmesinde kritik rol oynar. Uzlaşma, HAGB, erteleme ve adli para cezasına çevirme gibi bireyselleştirme kurumları, cezanın türüne ve miktarına göre uygulanabilir. Haksız tahrik ve meşru müdafaa gibi ceza indirim ve kaldırım nedenleri de her somut olayda ayrıca değerlendirilmelidir. Kasten yaralama suçuyla karşılaşan kişilerin, gerek mağdur gerekse şüpheli olarak, sürecin erken aşamasında hukuki destek alması büyük önem taşımaktadır.
Kaynaklar
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, md. 86, 87, 88
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, md. 231, 251, 253
- 7550 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (04.06.2025)
- 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun
- İçel, K. / Ünver, Y. — Uygulamalı Ceza Hukuku
- Zafer, H. — Ceza Hukuku Genel Hükümler Pratik Çalışma
- Centel, N. / Zafer, H. — Ceza Muhakemesi Hukuku El Kitabı
- Donay, S. — Ceza Yargılaması Hukuku
- Bostancı Bozbayındır, G. — Ceza Hukukunda Haksız Tahrik
Anahtar Kelimeler: kasten yaralama suçu, kasten yaralama cezası, TCK 86, TCK 87, kasten yaralama nitelikli haller, silahla yaralama cezası, basit tıbbi müdahale yaralama, neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama, kasten yaralama şikayete bağlı mı, kasten yaralama uzlaşma, kemik kırığı yaralama cezası, kasten yaralama zamanaşımı, kasten yaralama HAGB, kasten yaralama sonucu ölüm cezası, kasten yaralama haksız tahrik, kadına karşı kasten yaralama, kasten yaralama teşebbüs, kasten yaralama zincirleme suç, eziyet suçu kasten yaralama farkı, 7550 sayılı kanun kasten yaralama, adli tıp raporu kasten yaralama

Yorumlar
Bu makaleyi daha iyi hale getirin — üye olmadan yorum bırakabilirsiniz.