Tazminat Davası Nedir? 2026 Güncel Rehber: Türleri, Şartları, Hesaplaması ve Tüm Detaylar

Tazminat davası, Türkiye'de en sık başvurulan dava türlerinden biridir ve "maddi manevi tazminat" ile "tazminat davası nasıl açılır" aramaları her ay on binlerce kişi tarafından yapılmaktadır. Bir kişinin hukuka aykırı fiil, sözleşmeye aykırılık veya kanundan doğan sorumluluk nedeniyle uğradığı maddi veya manevi zararın giderilmesi amacıyla açılan tazminat davası, hemen hemen her hukuk dalında karşımıza çıkabilmektedir.

Bu rehberde, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) başta olmak üzere, tazminat davasının türlerinden sorumluluk koşullarına, hesaplama yöntemlerinden zamanaşımı sürelerine, görevli mahkemeden 2026 yılı güncel masraflarına kadar tüm boyutları akademik kaynaklara dayalı olarak ele alacağız.

1. Tazminat Kavramı ve Hukuki Temeli

Tazminat, bir kişinin hukuka aykırı bir fiil veya işlem sonucu uğradığı zararın giderilmesi amacıyla ödenen bedeli ifade eder. Türk hukukunda tazminat yükümlülüğü üç temel kaynaktan doğabilir: haksız fiil (TBK md. 49-76), sözleşmeye aykırılık (TBK md. 112-115) ve kanundan doğan kusursuz sorumluluk halleri.

Tazminatın temel amacı, zarar görenin malvarlığını veya kişilik değerlerini zarar öncesi durumuna mümkün olduğunca yaklaştırmaktır. Tazminat, zarar görenin zenginleşmesine değil, zararın telafisine hizmet eder; bu nedenle talep edilebilecek tazminat miktarı, kural olarak uğranılan zararla sınırlıdır.

2. Tazminat Davası Türleri

2.1. Maddi Tazminat Davası

Maddi tazminat, bir kişinin malvarlığında hukuka aykırı bir fiil nedeniyle meydana gelen eksilmenin (fiili zarar) ve elde edilmesi engellenen kazancın (yoksun kalınan kâr) giderilmesini amaçlar. TBK md. 50 uyarınca zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispatlamakla yükümlüdür.

Maddi tazminat kapsamında talep edilebilecek kalemler şunlardır:

a) Bedensel zararlarda (TBK md. 54): Tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar.

b) Ölüm hâlinde (TBK md. 53): Cenaze giderleri, ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ve destekten yoksun kalma tazminatı.

c) Malvarlığı zararlarında: Mala verilen zarar (hasar, yıkım), kullanım kaybı, değer azalması ve yoksun kalınan kâr.

2.2. Manevi Tazminat Davası

Manevi tazminat, kişilik hakkı saldırıya uğrayan veya hukuka aykırı bir fiil nedeniyle elem, acı ve ıstırap çeken kişinin uğradığı manevi zararın giderilmesini amaçlar. TBK md. 56 uyarınca hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda zarara uğrayana uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat ödenebilir.

Manevi tazminatın özelliği, zararın para ile tam olarak ölçülememesidir. Hâkim, tarafların ekonomik ve sosyal durumlarını, olayın ağırlığını, kusurun derecesini ve hakkaniyet ilkesini gözeterek takdir yetkisiyle manevi tazminat miktarını belirler.

2.3. Diğer Özel Tazminat Türleri

Türk hukukunda genel tazminat düzenlemesi dışında çeşitli özel alanlarda da tazminat davaları söz konusudur:

Boşanmada tazminat hakkında daha detaylı bilgi için Boşanma Davası Rehberi 2026 yazımıza başvurabilirsiniz.

3. Haksız Fiilden Doğan Tazminat Sorumluluğunun Şartları

Haksız fiil, tazminat hukukunun temel kaynağıdır. TBK md. 49 uyarınca kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren kişi, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Haksız fiil sorumluluğunun dört temel şartı vardır:

3.1. Hukuka Aykırı Fiil

Tazminat sorumluluğunun doğabilmesi için öncelikle hukuka aykırı bir fiilin mevcut olması gerekir. Hukuka aykırılık, bir başkasının hakkına veya hukuk düzeninin koruduğu bir menfaatine zarar verilmesi anlamına gelir. Fiil, bir yapma (icrai) veya yapmama (ihmali) biçiminde gerçekleşebilir.

3.2. Kusur

Kusur, failin hukuka aykırı fiili bilerek ve isteyerek gerçekleştirmesi (kast) veya gerekli dikkat ve özeni göstermemesi (ihmal) anlamına gelir. TBK md. 49 kapsamında kusur sorumluluğunda, zarar görenin failin kusurununu ispatlaması gerekir.

Ancak kanun, belirli alanlarda kusursuz sorumluluk (objektif sorumluluk) öngörmüştür. Bu hallerde failin kusurlu olup olmadığına bakılmaz; zarar ile fiil arasındaki illiyet bağının ispatı yeterlidir. Başlıca kusursuz sorumluluk halleri şunlardır: adam çalıştıranın sorumluluğu (TBK md. 66), hayvan bulunduranın sorumluluğu (TBK md. 67), yapı malikinin sorumluluğu (TBK md. 69), motorlu araç işletenin sorumluluğu (KTK md. 85) ve tehlikeli faaliyetlerden doğan sorumluluk (TBK md. 71).

3.3. Zarar

Tazminat talep edebilmek için gerçek bir zararın mevcut olması gerekir. Zarar, maddi veya manevi olabilir. Maddi zarar, malvarlığındaki fiili eksilme ve yoksun kalınan kârdan oluşur. Manevi zarar ise kişinin elem, acı ve ıstırap duymasıdır.

3.4. İlliyet (Nedensellik) Bağı

Hukuka aykırı fiil ile zarar arasında uygun illiyet bağı bulunmalıdır. Bir başka deyişle, fiil ile zarar arasında olağan yaşam tecrübelerine göre neden-sonuç ilişkisi mevcut olmalıdır. İlliyet bağının ispatı zarar görene aittir.

İlliyet bağını kesen nedenler şunlardır: mücbir sebep (deprem, sel gibi önlenemeyen doğa olayları), zarar görenin ağır kusuru ve üçüncü kişinin ağır kusuru. Bu hallerden birinin varlığında, fiil ile zarar arasındaki nedensellik bağı kesilir ve sorumluluk ortadan kalkar.

4. Sorumluluktan Kurtulma Halleri ve Hukuka Uygunluk Nedenleri

Haksız fiil sorumluluğunun doğması için fiilin hukuka aykırı olması gerekir. Ancak bazı hallerde, fiil hukuka uygun kabul edilir ve sorumluluk doğmaz. Başlıca hukuka uygunluk nedenleri şunlardır:

Meşru müdafaa (haklı savunma): Bir kişinin kendisine veya başkasına yönelen gerçekleşen ya da gerçekleşmesi muhakkak olan haksız bir saldırıyı defetmek amacıyla saldırgana zarar vermesi hâlinde hukuka aykırılık ortadan kalkar. Savunmanın saldırıyla orantılı olması gerekir.

Zorunluluk hâli (zaruret hali): Bir kişinin, kendisinin veya başkasının can ve mal güvenliğini korumak amacıyla üçüncü bir kişinin malına zarar vermesi durumudur. Bu hâlde failin tazminat sorumluluğu tamamen ortadan kalkmaz; hâkim, TBK md. 64 uyarınca hakkaniyet gereği tazminata hükmedebilir.

Zarar görenin rızası: Zarar görenin, zarara yol açacak fiile önceden açık veya örtülü olarak rıza göstermesi hâlinde hukuka aykırılık ortadan kalkar. Ancak rıza, kamu düzenine ve ahlaka aykırı olmamalıdır.

Kamu otoritesi kullanımı: Kanunun verdiği yetkiye dayanarak yapılan işlem ve eylemler hukuka uygundur. Örneğin icra memurunun haciz sırasında taşınır mallara el koyması, hukuka aykırılık teşkil etmez.

5. Sözleşmeye Aykırılıktan Doğan Tazminat

Haksız fiilin yanı sıra, sözleşmesel ilişkiden de tazminat sorumluluğu doğabilir. TBK md. 112 uyarınca borç hiç veya gereği gibi ifa edilmezse borçlu, kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispatlamadıkça, alacaklının bundan doğan zararını gidermekle yükümlüdür.

Sözleşmeye aykırılıktan doğan tazminatta, haksız fiilin aksine, ispat yükü yer değiştirir: Borçlu, kusursuzluğunu ispat edemezse tazminat ödemek zorundadır. Bu durum, özellikle hekimlik hatası (vekâlet sözleşmesi) ve eser sözleşmesi kapsamındaki davalarda önem kazanır.

Sözleşmeden doğan tazminat talepleri on yıllık genel zamanaşımı süresine tabidir (TBK md. 146); haksız fiil zamanaşımından farklı olarak bu süre daha uzundur.

Sözleşmeye aykırılık ile haksız fiil sorumluluğunun yarıştığı durumlarda (örneğin iş kazası, hekimlik hatası), davacı kendisi için daha avantajlı olan hukuki temeli seçebilir. Bu seçim; zamanaşımı süresi, ispat yükü ve tazminat miktarının belirlenmesi bakımından farklı sonuçlar doğurabilir.

6. Kusursuz Sorumluluk Halleri (Detaylı İnceleme)

Kusursuz sorumluluk, failin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın sorumlu tutulduğu hallerdir. TBK ve özel kanunlarda düzenlenen başlıca kusursuz sorumluluk türleri şunlardır:

Adam çalıştıranın sorumluluğunda (TBK md. 66), çalıştıran, çalışanın işin ifası sırasında verdiği zararlardan sorumludur. Ancak çalıştıran, çalışanın seçiminde, talimat vermesinde ve denetiminde gerekli özeni gösterdiğini ispatlayarak sorumluluktan kurtulabilir. Yapı malikinin sorumluluğunda (TBK md. 69) ise kurtuluş kanıtı getirilmesi mümkün değildir; yapının bakım eksikliği veya bozukluğundan doğan zararlardan malik mutlak olarak sorumludur.

7. Destekten Yoksun Kalma Tazminatı

Destekten yoksun kalma tazminatı, uygulamada en çok karşılaşılan ve en yüksek tutarlara ulaşan tazminat kalemlerinden biridir. TBK md. 53/3 uyarınca bir kişinin ölümü hâlinde, ölenin desteğiyle geçinen kişiler (eş, çocuklar, bakmakla yükümlü olunan kişiler), destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilir.

Bu tazminatın hesaplanmasında esas alınan unsurlar şunlardır: ölenin geliri ve gelir beklentisi, ölenin yaşam süresi beklentisi (PMF yaşam tabloları), desteğin payı (eş ve çocukların paylaşım oranı), destek süresinin hesaplanması ve %2 teknik faiz (iskonto) uygulaması.

Destekten yoksun kalma tazminatı talebi için mirasçı olmak şart değildir; fiili destek ilişkisinin varlığı yeterlidir. Bu nedenle nikâhsız eş de destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilir.

8. Tazminat Miktarının Belirlenmesi ve Hesaplama

8.1. Maddi Tazminat Hesaplaması

Maddi tazminat, fiili zarar ve yoksun kalınan kâr toplamından oluşur. Bedensel zararlarda aktüerya hesabı yapılır. Hesaplamada şu unsurlar dikkate alınır:

Hesaplama örneği (iş kazası — sürekli iş göremezlik):

Yaralanan işçinin aylık geliri: 30.000 TL İş göremezlik oranı: %40 Yaşı: 35 (emekliliğe 30 yıl) Yıllık kayıp: 30.000 × 12 × 0,40 = 144.000 TL Toplam kayıp (aktüerya hesabıyla, iskonto ve artış oranları uygulanarak): Bilirkişi tarafından hesaplanır SGK tarafından bağlanan gelirler mahsup edilir

Önemli: Tazminat hesabında SGK tarafından yapılan ödemeler (geçici iş göremezlik ödeneği, sürekli iş göremezlik geliri) tazminat miktarından düşülür.

8.2. Manevi Tazminat Miktarının Takdiri

Manevi tazminatta kesin bir hesaplama formülü yoktur. Hâkim, TBK md. 56 uyarınca takdir yetkisini kullanarak miktarı belirler. Uygulamada dikkate alınan kriterler şunlardır: olayın ağırlığı ve niteliği, kusurun derecesi, tarafların ekonomik ve sosyal durumları, zararın sürekliliği ve hakkaniyet ilkesi.

8.3. Tazminatın Belirlenmesinde Hâkimin Takdir Yetkisi (TBK md. 51-52)

TBK md. 51 uyarınca hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler. Tazminat, toptan ödeme şeklinde olabileceği gibi irat (gelir) biçiminde de hükmedebilir. Özellikle bedensel zararlarda ve destekten yoksun kalma tazminatında irat şeklinde ödeme kararı verilebilir.

TBK md. 52 ise tazminatın indirilmesini düzenler. Hâkim, aşağıdaki hallerde tazminat miktarını indirebilir:

a) Zarar görenin müterafik (ortak) kusuru: Zarar görenin, zararın doğmasında veya artmasında kendi kusurunun bulunması hâlinde tazminat miktarı indirilir. Örneğin emniyet kemeri takmayan bir sürücünün trafik kazasında uğradığı bedensel zararda müterafik kusuru dikkate alınır.

b) Zarar görenin rızası: Zarar görenin, zarara yol açan fiile rıza göstermiş olması hâlinde tazminat indirilebilir veya tamamen kaldırılabilir.

c) Hafif kusur hâlinde hakkaniyet indirimi: Zarar verenin hafif kusuruyla zarara sebebiyet verdiği ve tazminatın ödenmesinin zarar vereni yoksulluğa düşürecek olduğu hallerde, hâkim hakkaniyete göre tazminatı indirebilir.

8.4. Müteselsil Sorumluluk (TBK md. 61-62)

Birden fazla kişinin aynı zarara birlikte sebebiyet vermesi hâlinde müteselsil sorumluluk gündeme gelir. TBK md. 61 uyarınca birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdiklerinde veya aynı zarardan çeşitli sebeplerle sorumlu olduklarında, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır.

Bu durumda zarar gören, tazminatın tamamını sorumlulardan herhangi birinden veya birkaçından talep edebilir. Tazminatı ödeyen sorumlu, diğer sorumluya rücu (geri dönme) hakkına sahiptir. Sorumlular arasındaki iç ilişkide kusur oranına göre paylaştırma yapılır (TBK md. 62).

8.5. Tazminatta Faiz

Tazminat davasında hükmedilen tutara faiz de eklenir. Faiz başlangıç tarihi, tazminatın kaynağına göre farklılık gösterir:

Haksız fiil tazminatında: Faiz, haksız fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren işler. Davacının dava dilekçesinde faiz talebinde bulunması gerekir. Uygulanacak faiz oranı, yasal faiz oranıdır (3095 sayılı Kanun).

Sözleşmeye aykırılık tazminatında: Faiz, borçlunun temerrüde düştüğü tarihten itibaren başlar. Temerrüt, alacaklının borçluya ihtarname göndermesiyle veya dava açılmasıyla gerçekleşir.

Manevi tazminatta: Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre manevi tazminata dava tarihinden (veya haksız fiilin gerçekleştiği tarihten) itibaren yasal faiz yürütülür.

9. Tazminat Davasında Zamanaşımı Süreleri

Zamanaşımı sürelerinin kaçırılması dava hakkının yitirilmesine yol açar; bu nedenle sürelere dikkat edilmesi büyük önem taşır.

Ceza zamanaşımı kuralı: Haksız fiil aynı zamanda bir suç teşkil ediyorsa ve ceza kanunundaki zamanaşımı süresi daha uzunsa, tazminat davası için de bu uzun süre uygulanır (TBK md. 72/1). Örneğin kasten yaralama suçunda ceza zamanaşımı 8 yıl ise, tazminat davası da 8 yıl içinde açılabilir.

10. Görevli ve Yetkili Mahkeme

10.1. Görevli Mahkeme

Tazminat davalarında görevli mahkeme, davanın kaynağına göre değişir:

• Haksız fiilden doğan tazminat: Asliye Hukuk Mahkemesi (genel görevli)
• İş kazası / meslek hastalığı tazminatı: İş Mahkemesi
• Boşanmada tazminat: Aile Mahkemesi
• Tüketici işlemlerinden doğan tazminat: Tüketici Mahkemesi
• Ticari ilişkiden doğan tazminat: Asliye Ticaret Mahkemesi
• İdari eylem/işlemden doğan tazminat: İdare Mahkemesi

10.2. Yetkili Mahkeme

Haksız fiilden doğan tazminat davalarında (TBK md. 89, HMK md. 16) üç mahkeme yetkilidir: davalının yerleşim yeri, haksız fiilin işlendiği yer ve zararın meydana geldiği yer mahkemesi.

11. 2026 Yılı Tazminat Davası Masrafları

Tazminat davaları nispi harca tabidir; talep edilen tazminat miktarı üzerinden harç hesaplanır.

Hesaplama örneği: 500.000 TL maddi + 200.000 TL manevi = toplam 700.000 TL tazminat talepli bir davada peşin harç: 700.000 × 0,06831 × 1/4 = yaklaşık 11.954 TL. Buna başvurma harcı, gider avansı ve vekâlet harcı eklendiğinde toplam başlangıç masrafı yaklaşık 15.000–16.000 TL civarında olacaktır.

Ölüm ve cismani zarar davalarında harç indirimi: Ölüm ve bedensel zarar sebebiyle açılan maddi ve manevi tazminat davalarında peşin alınan harcın oranı yirmide bir (1/20) olarak uygulanır. Bu önemli indirim, zarar görenlerin mahkemeye erişim hakkını kolaylaştırmak amacıyla getirilmiştir.

Avukatlık ücreti: 2025-2026 TBB Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (4 Kasım 2025 tarihli Resmi Gazete) uyarınca nispi dava konusunun değerine göre hesaplanır. Asliye hukuk mahkemelerinde asgari maktu ücret 45.000 TL + KDV'dir.

12. Tazminat Davasının Süreci ve Ortalama Süresi

12.1. Dava Süreci

Tazminat davası şu aşamalardan geçer: dava dilekçesinin hazırlanması ve harç yatırılması, davalıya tebligat ve cevap dilekçesi (2 hafta), ön inceleme duruşması, tahkikat aşaması (tanık, bilirkişi, keşif), bilirkişi raporu (aktüerya hesabı, kusur tespiti) ve karar aşaması.

12.2. Ortalama Süreler

13. Tazminat Davasında Dikkat Edilmesi Gereken Önemli Noktalar

Zamanaşımı sürelerine dikkat: Haksız fiil zamanaşımı (2/10 yıl) ile sözleşme zamanaşımı (10 yıl) farklıdır. Davanın hangi hukuki temele dayandırılacağı, zamanaşımını doğrudan etkiler.

Talep miktarının doğru belirlenmesi: Nispi harç sistemi nedeniyle yüksek tutarlı talepler yüksek harç gerektirir. Fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak (HMK md. 109) kısmi dava açılabilir; bu durumda düşük harçla dava başlatılıp, bilirkişi raporundan sonra talep artırılabilir.

Kusur ve illiyet bağının ispatı: Haksız fiil davalarında ispat yükü davacıya aittir. Sözleşmeye aykırılık davalarında ise ispat yükü yer değiştirir; borçlu kusursuzluğunu ispatlamalıdır.

SGK rücu mahsubuna dikkat: İş kazası tazminatlarında SGK tarafından yapılan ödemeler (geçici/sürekli iş göremezlik geliri) tazminat miktarından düşülür. Bu nedenle tazminat hesabının SGK ödemeleri dikkate alınarak yapılması gerekir.

Manevi tazminatta ölçülülük ilkesi: Aşırı yüksek manevi tazminat talepleri mahkemece reddedilebilir. Hâkim, tarafların ekonomik durumlarını, olayın ağırlığını ve hakkaniyet ilkesini gözetir.

Belirsiz alacak davası tercih edilmeli: Zararın miktarının tam olarak belirlenemediği durumlarda, kısmi dava yerine belirsiz alacak davası (HMK md. 107) tercih edilmelidir. Bu sayede zamanaşımı tüm alacak için dava tarihinden itibaren kesilir.

Tazminatta faiz talebini unutmayın: Dava dilekçesinde faiz talebi mutlaka belirtilmelidir. Haksız fiil tazminatında faiz olay tarihinden, sözleşme tazminatında ise temerrüt tarihinden başlar.

14. Belirsiz Alacak Davası ve Kısmi Dava Karşılaştırması

Tazminat davalarında zararın tam miktarının başlangıçta bilinmemesi sık karşılaşılan bir durumdur. Bu durumda davacının önünde iki seçenek bulunur:

Belirsiz alacak davası (HMK md. 107): Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını veya değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar belirterek belirsiz alacak davası açabilir. Bu dava türünde bilirkişi raporu sonrası talep artırımı yapıldığında ek harç ödenir ancak zamanaşımı dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır. Bu, belirsiz alacak davasının en büyük avantajıdır.

Kısmi dava (HMK md. 109): Davacı, talep konusunun niteliği itibarıyla bölünebilir olduğu durumlarda, sadece bir kısmını dava yoluyla talep edebilir. Kalan kısım için fazlaya ilişkin haklar saklı tutulur. Ancak kısmi davada, saklı tutulan kısım için zamanaşımı kesilmez; bu nedenle süre yönetimi daha dikkatli yapılmalıdır.

15. Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Tazminat davası açmak için avukat tutmak zorunlu mu?

Hayır, tazminat davası açmak için avukat tutmak zorunlu değildir. Ancak tazminat davalarının hukuki açıdan karmaşık olması, ispat yükünün ağırlığı ve hesaplama tekniklerinin uzmanlık gerektirmesi nedeniyle avukat desteği şiddetle tavsiye edilir.

Maddi ve manevi tazminat aynı davada talep edilebilir mi?

Evet, maddi ve manevi tazminat aynı dava dilekçesiyle birlikte talep edilebilir. Uygulamada da genellikle her iki kalem birlikte istenir.

Manevi tazminat miktarı nasıl belirlenir?

Manevi tazminat miktarı, hâkimin takdir yetkisiyle belirlenir. Kesin bir formül yoktur. Hâkim; olayın ağırlığını, kusurun derecesini, tarafların ekonomik durumlarını ve hakkaniyet ilkesini gözeterek karar verir. Yargıtay, zenginleşmeye yol açacak kadar yüksek veya amacına hizmet etmeyecek kadar düşük manevi tazminata karar verilmemesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Tazminat davası kaç yılda sonuçlanır?

Dava türüne göre değişmekle birlikte, ilk derece mahkemesinde ortalama 8–24 ay sürer. İstinaf ve temyiz aşamaları dahil edildiğinde toplam süre 2–4 yıla çıkabilir.

Kısmi dava açmanın avantajı nedir?

Kısmi dava açarak (HMK md. 109) düşük harçla dava başlatabilir ve bilirkişi raporundan sonra talep miktarını artırabilirsiniz. Bu yöntem, zararın tam miktarının başlangıçta bilinmediği durumlarda büyük avantaj sağlar ve gereksiz harç ödenmesini önler.

Trafik kazası tazminatında sigorta şirketine dava açılabilir mi?

Evet. Zorunlu mali sorumluluk sigortası (trafik sigortası) kapsamında, zarar gören doğrudan sigorta şirketine karşı dava açabilir veya icra takibi başlatabilir. Sigorta şirketi, poliçe limitleri dahilinde zararı karşılamakla yükümlüdür. Poliçe limitini aşan kısım için araç sahibi/sürücüye başvurulur.

Zamanaşımı süresini kaçırırsam ne olur?

Zamanaşımı süresinin dolması hâlinde davalı, zamanaşımı def'i ileri sürerse mahkeme davayı reddeder. Ancak zamanaşımı re'sen incelenmez; davalının bunu ileri sürmesi gerekir. Yine de sürelere uyulması büyük önem taşır.

Belirsiz alacak davası mı yoksa kısmi dava mı açmalıyım?

Zararın tam miktarının başlangıçta belirlenemediği durumlarda belirsiz alacak davası (HMK md. 107) genellikle daha avantajlıdır. Çünkü belirsiz alacak davasında zamanaşımı tüm alacak bakımından dava tarihinde kesilir ve faiz de dava tarihinden itibaren tüm alacağa işler. Kısmi davada ise yalnızca talep edilen kısım için zamanaşımı kesilir.

Müterafik kusur nedir, tazminatı nasıl etkiler?

Müterafik kusur, zarar görenin zararın doğmasında veya artmasında kendi kusurunun bulunmasıdır. TBK md. 52 uyarınca hâkim, zarar görenin müterafik kusurunu dikkate alarak tazminat miktarını indirebilir. Örneğin trafik kazasında emniyet kemeri takmayan yolcunun kusuru veya iş kazasında koruyucu ekipman kullanmayan işçinin kusuru müterafik kusur olarak değerlendirilir.

Birden fazla kişi zarardan sorumluysa kime dava açılır?

Birden fazla kişinin aynı zarara sebebiyet vermesi hâlinde müteselsil sorumluluk (TBK md. 61) uygulanır. Zarar gören, tazminatın tamamını sorumlulardan herhangi birinden veya tamamından talep edebilir. Ödeme yapan sorumlu, diğerlerine kusur oranında rücu edebilir.

İdareye karşı tazminat davası açılabilir mi?

Evet. İdarenin hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluğu nedeniyle zarar gören kişiler, idare mahkemesinde tam yargı davası açabilir. Tam yargı davası açmadan önce idareye başvuru yapılması ve başvurunun reddi veya 60 gün içinde cevap verilmemesi gerekir. Dava açma süresi, idari işlemin tebliğinden itibaren 60 gündür.

16. Sonuç

Tazminat davası, hukuka aykırı bir fiil veya sözleşmeye aykırılık nedeniyle uğranılan maddi ve manevi zararların giderilmesi amacıyla başvurulan en temel hukuki yoldur. TBK md. 49 ve devamı maddelerinde düzenlenen haksız fiil sorumluluğu, tazminat hukukunun temelini oluştururken; sözleşmeye aykırılık, kusursuz sorumluluk halleri ve özel kanunlardaki düzenlemeler tazminat hukukunun kapsamını genişletmektedir.

Tazminat davasının başarılı sonuçlanması için hukuka aykırılık, kusur (veya kusursuz sorumluluk hali), zarar ve illiyet bağının doğru şekilde ortaya konması gerekir. Zamanaşımı sürelerine dikkat edilmesi, nispi harç sisteminin doğru uygulanması ve bilirkişi hesaplamalarının takip edilmesi sürecin kritik noktalarıdır.

Her tazminat davasının kendine özgü koşulları bulunduğundan, haklarınızın korunması ve zararınızın tam olarak tazmin edilmesi için uzman bir avukata danışmanız tavsiye edilir.

Kaynaklar

• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, md. 49-76, 112-115, 146
• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, md. 174, 178
• 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, md. 141-144
• 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, md. 85-90
• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, md. 16, 107, 109
• Eren, F. — Borçlar Hukuku Genel Hükümler
• Süzek, S. — İş Hukuku
• Akıntürk, T. — Aile Hukuku
• Korkusuz, R. — Hukuk Başlangıcı (Kusursuz sorumluluk halleri)
• Nükleer Santral İşletenin Hukuki Sorumluluğu (Tehlike sorumluluğu)
• Manevi Tazminat — Genel İnceleme (Ticaret Mahkemeleri)
• 2026 Yılı Harçlar Kanunu Genel Tebliği
• Türkiye Barolar Birliği 2025-2026 Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (4 Kasım 2025 tarihli Resmi Gazete)

Anahtar Kelimeler: tazminat davası, maddi tazminat, manevi tazminat, haksız fiil tazminatı, tazminat davası şartları, tazminat hesaplama, destekten yoksun kalma tazminatı, tazminat davası zamanaşımı, tazminat davası masrafları 2026, kusursuz sorumluluk, TBK 49, TBK 51, TBK 52, TBK 56, müterafik kusur, müteselsil sorumluluk, belirsiz alacak davası, iş kazası tazminatı, trafik kazası tazminatı, tam yargı davası, adam çalıştıranın sorumluluğu, yapı malikinin sorumluluğu