Bilişim Suçları Nedir? 2026 Güncel Rehber: TCK Maddeleri, Cezalar ve Tüm Detaylar

Dijitalleşmenin hızla yayılmasıyla birlikte bilişim suçları, Türkiye'de en sık karşılaşılan suç türlerinden biri haline gelmiştir. Sosyal medya hesabının çalınmasından internet dolandırıcılığına, kişisel verilerin ele geçirilmesinden banka kartı sahteciliğine kadar geniş bir yelpazede işlenen bilişim suçları, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 243 ila 246. maddeleri arasında düzenlenmiştir. Bu rehberde bilişim suçlarının tanımı, türleri, cezaları, soruşturma süreci ve mağdur hakları 2026 yılı güncel mevzuatıyla kapsamlı şekilde ele alınmaktadır.

1. Bilişim Suçu Kavramı ve Hukuki Niteliği

Bilişim suçu, bilişim sistemleri aracılığıyla veya bilişim sistemlerine karşı işlenen suçların genel adıdır. Türk hukukunda "siber suç" kavramıyla eş anlamlı kullanılan bu terim, bilgisayar, tablet, cep telefonu ve internet altyapısı gibi teknolojik araçların suç işlemek amacıyla kullanılmasını veya bu sistemlere yönelik saldırıları kapsar.

Ord. Prof. Dr. S. Dönmezer, bilişim suçlarına ilişkin ayrı bir düzenlemeye gidilmesi zorunluluğunun, hırsızlık ve dolandırıcılık gibi geleneksel suç tiplerinin dijital ortamda işlenme biçimlerinin farklılığından kaynaklandığını vurgulamıştır. Nitekim Türk Ceza Kanunu'nun 10. bölümünde "Bilişim Alanında Suçlar" başlığı altında bu suçlara özgü düzenlemeler yapılmıştır.

Bilişim suçları iki ana kategoride değerlendirilir: doğrudan bilişim sistemlerine karşı işlenen suçlar (TCK md. 243, 244, 245, 245/A, 246) ve bilişim sistemlerinin araç olarak kullanıldığı suçlar (nitelikli dolandırıcılık, bilişim yoluyla hırsızlık, kişisel veri ihlalleri gibi).

2. TCK'da Düzenlenen Bilişim Suçları ve Cezaları

Türk Ceza Kanunu'nun 243 ila 246. maddeleri arasında dört temel bilişim suçu düzenlenmiştir. Aşağıdaki tabloda bu suçlar ve karşılık gelen cezalar özetlenmiştir:

3. Bilişim Sistemine Girme Suçu (TCK md. 243)

TCK md. 243 kapsamında bilişim sistemine girme suçu, bir bilişim sisteminin bütününe veya bir kısmına hukuka aykırı olarak giren veya orada kalmaya devam eden kişiyi cezalandırır. Suçun oluşması için sisteme zarar verilmesi şart değildir; salt hukuka aykırı erişim yeterlidir.

Bu suçun günlük hayatta en sık karşılaşılan biçimi, başka bir kişinin sosyal medya hesabına (Instagram, Facebook, X gibi) izinsiz erişim sağlanmasıdır. Hesap şifresinin kırılması, phishing yöntemiyle elde edilmesi veya üçüncü kişilerin yardımıyla öğrenilmesi durumlarında bu suç oluşur.

Nitelikli hali bakımından, sisteme girme fiili sonucunda sistemdeki veriler yok olur veya değişirse ceza 6 aydan 2 yıla kadar hapis olarak artırılır. Bedeli karşılığı yararlanılan sistemlere (ücretli internet hizmetleri gibi) girme halinde ise ceza yarı oranında indirilir.

Bilişim sistemine girme suçunun soruşturulması şikâyete bağlı değildir; Cumhuriyet savcılığı resen harekete geçer.

4. Sistemi Engelleme, Bozma, Verileri Yok Etme veya Değiştirme Suçu (TCK md. 244)

TCK md. 244 iki ayrı suç tipini düzenler:

Birinci fıkra: Bir bilişim sisteminin işleyişini engelleyen veya bozan kişi, 1 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. DDoS saldırıları (dağıtık hizmet engelleme), fidye yazılımları (ransomware) ve sistemleri çökertmeye yönelik saldırılar bu kapsamda değerlendirilir.

İkinci fıkra: Bilişim sistemindeki verileri bozan, yok eden, değiştiren veya erişilmez kılan, sisteme veri yerleştiren ya da var olan verileri başka bir yere gönderen kişi, 6 aydan 3 yıla kadar hapis ile cezalandırılır.

Bu fiillerin bir banka veya kredi kurumuna ya da bir kamu kurum veya kuruluşuna ait bilişim sistemi üzerinde işlenmesi halinde verilecek ceza yarı oranında artırılır (TCK md. 244/3).

Ayrıca TCK md. 244/4 uyarınca, yukarıdaki fiillerle kendisine veya başkasına haksız çıkar sağlayan kişiye 2 yıldan 6 yıla kadar hapis ve adli para cezası verilir.

5. Banka veya Kredi Kartlarının Kötüye Kullanılması Suçu (TCK md. 245)

TCK md. 245, uygulamada en sık karşılaşılan bilişim suçlarından birini düzenler. Madde üç farklı suç tipi içerir:

Başkasının kartını kullanma (md. 245/1): Başkasına ait bir banka veya kredi kartını her ne suretle olursa olsun ele geçiren veya elinde bulunduran kimse, kart sahibinin rızası olmaksızın bunu kullanarak veya kullandırtarak kendisine veya başkasına yarar sağlarsa, 3 yıldan 6 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.

Yargıtay kararlarına göre, ATM cihazına düzenek takarak (skimming) mağdurların kart bilgilerini ve şifrelerini ele geçiren, ardından bu bilgilerle işlem yapan sanıklar bu madde kapsamında cezalandırılmaktadır. Yargıtay 2. Ceza Dairesi'nin 2024 tarihli kararında (2022/3003 E., 2024/11426 K.), mağdurun kredi kartı üzerinden çekilen tutarın EFT yoluyla sanığın hesabına aktarılması fiili, bilişim sisteminin aktif işleyişinden yararlanma olarak kabul edilmiştir.

Sahte kart üretme ve kullanma (md. 245/2-3): Sahte banka veya kredi kartı üreten, satan, devreden veya kabul eden kişi 3 yıldan 7 yıla kadar hapis ve 10.000 güne kadar adli para cezası; sahte kartla haksız yarar sağlayan kişi ise 4 yıldan 8 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. TCK md. 245/2'deki suçun oluşması için failin bizzat sahte kart üretmesi ya da diğer seçimlik hareketlerden birini gerçekleştirmesi yeterli olup, kartın fiilen kullanılması şart değildir.

Etkin pişmanlık (md. 245/5): TCK md. 245 kapsamındaki suçlarda etkin pişmanlık hükümleri uygulanabilir. Failin, mağdurun zararını soruşturma aşamasında gidermesi halinde cezada üçte iki oranında, kovuşturma aşamasında gidermesi halinde ise yarı oranında indirim yapılması mümkündür.

6. Yasak Cihaz veya Programlar Suçu (TCK md. 245/A)

2016 yılında 6698 sayılı Kanun ile TCK'ya eklenen md. 245/A, bilişim suçlarının hazırlık hareketlerini bağımsız bir suç tipi olarak cezalandırmaktadır. Avrupa Konseyi Siber Suç Sözleşmesi'nin 6. maddesiyle taraf devletlere getirilen yükümlülükler kapsamında düzenlenen bu madde, bilişim suçlarıyla mücadelede önemli bir boşluğu doldurmuştur.

TCK md. 245/A uyarınca; bir cihazın, bilgisayar programının, şifrenin veya sair güvenlik kodunun; münhasıran TCK'nın 10. bölümünde yer alan suçları işlemek amacıyla imal edilmesi, ithal edilmesi, sevk edilmesi, nakledilmesi, depolanması, kabul edilmesi, satılması, satışa arz edilmesi, satın alınması, başkalarına verilmesi veya bulundurulması halinde faile 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası verilir.

Suçun oluşabilmesi için cihaz veya programın münhasıran bilişim suçlarını işlemek amacıyla tasarlanmış olması gerekir. Bilişim sistemlerinin korunması veya veri güvenliğinin test edilmesi (penetrasyon testi, güvenlik denetimi gibi) amacıyla geliştirilen cihaz ya da programlar bu suçun kapsamı dışındadır.

7. Bilişim Sistemi Aracılığıyla İşlenen Diğer Suçlar (Araç Suçlar)

Bilişim sistemleri yalnızca TCK'nın 10. bölümündeki suçlara değil, başka suç tiplerinin nitelikli hallerine de araç oluşturabilir:

Nitelikli dolandırıcılık (TCK md. 158/1-f): Dolandırıcılık suçunun bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle işlenmesi halinde 4 yıldan 10 yıla kadar hapis ve elde edilen menfaatin iki katından az olmamak üzere adli para cezasına hükmolunur. Phishing (oltalama), smishing (SMS ile dolandırma), e-ticaret dolandırıcılığı ve sahte banka uygulamaları bu kapsamda değerlendirilir. Görevli mahkeme Ağır Ceza Mahkemesidir ve dava zamanaşımı 15 yıldır.

Kişisel verilerin hukuka aykırı kaydedilmesi (TCK md. 135): Hukuka aykırı olarak kişisel verileri kaydeden kimse 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ile cezalandırılır.

Kişisel verileri hukuka aykırı verme veya ele geçirme (TCK md. 136): Kişisel verileri hukuka aykırı olarak bir başkasına veren, yayan veya ele geçiren kişi 2 yıldan 4 yıla kadar hapis ile cezalandırılır.

Nitelikli haller (TCK md. 137): Bu suçların kamu görevlisi tarafından görevinin verdiği yetki kötüye kullanılarak veya belli bir meslek ve sanatın sağladığı kolaylıktan yararlanılarak işlenmesi halinde ceza yarı oranında artırılır.

Bilişim sistemi aracılığıyla hırsızlık (TCK md. 142/2-e): Hırsızlık suçunun bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle işlenmesi nitelikli hırsızlık olarak değerlendirilir ve faile 3 yıldan 7 yıla kadar hapis cezası verilir. Online bankacılık şifresinin ele geçirilerek hesaptan para transferi yapılması bu kapsamda değerlendirilebilir. Bu suç tipi ile TCK md. 244/4 (haksız çıkar sağlama) arasındaki ayrım uygulamada sıklıkla tartışma konusu olmaktadır.

8. Bilişim Suçlarında Teşebbüs, İştirak ve Zincirleme Suç

Teşebbüs

Bilişim suçlarında teşebbüs hükümleri (TCK md. 35) uygulanabilir. Fail, bilişim suçunu işlemek için icra hareketlerine başlayıp da elinde olmayan nedenlerle tamamlayamamışsa teşebbüsten cezalandırılır. Örneğin, bir bilişim sistemine girmeye çalışıp da güvenlik duvarı nedeniyle başarılı olamayan fail, TCK md. 243 bakımından teşebbüs aşamasında kalmıştır.

İştirak

Bilişim suçlarına iştirak eden kişiler, TCK md. 37-41 kapsamında azmettiren veya yardım eden sıfatıyla cezalandırılır. Bir kişinin hesap şifresini başkasına vererek bilişim sistemine girme suçunun işlenmesini kolaylaştırması, yardım etme (TCK md. 39) kapsamında değerlendirilir.

Zincirleme Suç

Bilişim suçlarında zincirleme suç (TCK md. 43) hükümleri önem taşır. Failin aynı bilişim sistemine değişik zamanlarda birden fazla kez hukuka aykırı olarak girmesi halinde, her bir giriş için ayrı ceza verilmesi yerine zincirleme suç hükümleri uygulanarak tek bir ceza verilir ve bu ceza dörtte birinden dörtte üçüne kadar artırılır. Ancak farklı bilişim sistemlerine yapılan girişlerde, mağdurların farklı olması nedeniyle zincirleme suç hükümleri uygulanmaz; her bir fiil ayrı suç oluşturur.

TCK md. 245 bakımından, failin birden fazla mağdurun banka kartını kullanması halinde her mağdur için ayrı suç oluşur. Aynı mağdura ait kartla farklı zamanlarda yapılan işlemlerde ise zincirleme suç hükümleri uygulanabilir.

9. Bilişim Suçlarında Soruşturma ve Kovuşturma Süreci

Şikâyet ve İhbar

Bilişim suçlarının büyük çoğunluğu şikâyete tabi değildir; Cumhuriyet savcılığı suç işlendiğini öğrendiğinde resen soruşturma başlatır. Mağdurlar, en yakın Cumhuriyet savcılığına veya kolluğa (polis/jandarma) başvurarak şikâyette bulunabilir. Ayrıca e-Devlet üzerinden Cumhuriyet Başsavcılığına çevrimiçi ihbarda bulunmak da mümkündür.

Dijital Delil Toplama

Bilişim suçlarının ispatında dijital deliller kritik öneme sahiptir. Soruşturmada kullanılan başlıca dijital deliller şunlardır:

• IP adresi kayıtları ve log dosyaları
• Banka ve para transferi kayıtları
• HTS (Historik Trafik Sorgusu) kayıtları
• E-posta ve mesajlaşma içerikleri
• Sosyal medya verileri
• Bilgisayar ve telefon üzerinde dijital inceleme (adli bilişim)

Dijital delillerin toplanması sırasında CMK md. 134 uyarınca bilgisayarlarda, bilgisayar programlarında ve kütüklerinde arama, kopyalama ve el koyma işlemleri hâkim kararıyla yapılır. Bu tedbirin uygulanmasında dikkat edilmesi gereken başlıca hususlar şunlardır:

Hâkim kararı zorunluluğu: CMK md. 134 kapsamında bilişim cihazlarına yönelik arama ve el koyma işlemleri kural olarak hâkim kararıyla gerçekleştirilir. Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısının kararıyla da işlem yapılabilir; ancak bu kararın 24 saat içinde hâkim onayına sunulması zorunludur.

Adli bilişim incelemesi: El konulan cihazlar üzerinde adli bilişim uzmanları tarafından teknik yazılım ve donanım araçlarıyla inceleme yapılır. Bu inceleme sırasında verilerin bütünlüğünün korunması, zincirleme delil takibinin (chain of custody) sağlanması ve incelemenin tekrarlanabilir nitelikte olması esastır.

Kopyalama ve imaj alma: CMK md. 134'e göre temel tedbirler arama ve kopyalamadır. Bilişim sistemlerindeki verilerin tamamının yedeklenmesi (imaj alınması) ve incelemenin bu kopya üzerinden yapılması, delil bütünlüğünün korunması açısından zorunludur.

Görevli Mahkeme

Bilişim suçlarında görevli mahkeme, suçun ceza miktarına göre belirlenir:

• TCK md. 243 (bilişim sistemine girme): Asliye Ceza Mahkemesi
• TCK md. 244 (sistemi engelleme/bozma): Asliye Ceza Mahkemesi
• TCK md. 245 (banka/kredi kartı kötüye kullanma): Asliye Ceza Mahkemesi
• TCK md. 245/A (yasak cihaz veya programlar): Asliye Ceza Mahkemesi
• TCK md. 158/1-f (nitelikli dolandırıcılık): Ağır Ceza Mahkemesi

10. Zamanaşımı Süreleri

Bilişim suçlarında dava zamanaşımı süreleri, suçun ceza üst sınırına göre değişir:

Zamanaşımı, suçun işlendiği tarihten itibaren başlar. Zamanaşımı süresi dolduğunda kamu davası düşer.

11. Bilişim Suçlarında HAGB, Erteleme, Tutuklama ve Adli Kontrol

Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB)

CMK md. 231 uyarınca, yargılama sonunda hükmolunan cezanın 2 yıl veya daha az süreli hapis veya adli para cezası olması halinde HAGB kararı verilebilir. Bilişim suçlarında HAGB uygulanabilirliği şu şekildedir:

HAGB kararı verilmesi halinde sanık 5 yıllık denetim süresine tabi tutulur. Bu sürede kasıtlı bir suç işlenmemesi halinde hüküm hiçbir sonuç doğurmadan ortadan kalkar.

Cezanın Ertelenmesi

TCK md. 51 uyarınca, 2 yıl ve altındaki hapis cezalarında erteleme kararı verilebilir. Bilişim suçlarından mahkûm olan ve daha önce kasıtlı bir suçtan dolayı 3 aydan fazla hapis cezasına çarptırılmamış olan sanıklar erteleme imkânından yararlanabilir.

Adli Para Cezasına Çevirme

TCK md. 50 uyarınca, 1 yıl ve altındaki kısa süreli hapis cezaları adli para cezasına çevrilebilir. Özellikle TCK md. 243/1 gibi temel ceza miktarı düşük olan suçlarda bu imkân uygulamada sıkça kullanılmaktadır.

Tutuklama ve Adli Kontrol

Bilişim suçlarında tutuklama tedbirine başvurulup başvurulamayacağı, suçun ceza üst sınırına göre değişir. CMK md. 100/4 uyarınca sadece adli para cezasını gerektiren veya hapis cezasının üst sınırı 2 yıldan fazla olmayan suçlarda tutuklama kararı verilemez. Buna göre:

• TCK md. 243/1 (1 yıla kadar hapis): Tutuklama yasağı kapsamındadır
• TCK md. 244, 245 gibi ceza üst sınırı yüksek suçlarda tutuklama mümkündür

Tutuklama yasağı olan hallerde CMK md. 109 kapsamında adli kontrol tedbirleri (yurt dışı çıkış yasağı, imza atma yükümlülüğü gibi) uygulanabilir.

12. Emsal Yargıtay Kararları

Bilişim suçlarına ilişkin güncel Yargıtay kararları, uygulamadaki birçok hukuki sorunun çözümüne ışık tutmaktadır:

Sosyal medya hesabı ele geçirme: Yargıtay, şikâyetçinin rızası olmadan e-posta ve Facebook hesabına girip şifreleri değiştirme fiilinin TCK md. 243 kapsamında bilişim sistemine girme suçunu oluşturduğuna hükmetmiştir. Hesaptaki bilgilerin değiştirilmesi halinde ayrıca TCK md. 244 de gündeme gelmektedir.

Kamu sistemlerine müdahale: Sanıkların e-okul sistemine girerek ders notlarını ve devamsızlık bilgilerini değiştirdiği olayda Yargıtay, bu fiili TCK md. 244/3 kapsamında nitelikli hal olarak değerlendirmiş ve cezanın yarı oranında artırılması gerektiğine karar vermiştir.

Dijital malvarlığı: Yargıtay 8. Ceza Dairesi'nin 2024 tarihli kararında (2021/6615 E., 2024/1939 K.), sanığın katılanın oyun sitesindeki oyun karakterini izinsiz ele geçirmesinin TCK md. 244/4 kapsamında bilişim suçu oluşturduğuna hükmetmiştir.

Zincirleme suç ve bilişim: Failin bir bilişim sistemine değişik zamanlarda iki defa hukuka aykırı olarak girmiş ve bunlardan sadece birinde taksirle verilerin yok olmasına neden olmuşsa, TCK md. 243'ün temel şekli ile neticesi sebebiyle ağırlaşmış şekli arasında da zincirleme suç ilişkisi kurulabileceği öğretide tartışılmaktadır.

13. Güncel Bilişim Suçu Türleri ve Örnekler

Teknolojinin gelişimiyle bilişim suçları sürekli yeni biçimler almaktadır. 2026 yılı itibarıyla en yaygın bilişim suçu türleri şunlardır:

Phishing (Oltalama): Sahte banka veya kurum web siteleri oluşturarak kullanıcıların kişisel bilgilerini ve şifrelerini çalan saldırı türüdür. TCK md. 158/1-f kapsamında nitelikli dolandırıcılık suçunu oluşturur.

Sosyal medya hesabı ele geçirme: Instagram, Facebook, X gibi platformlarda başkasının hesabına izinsiz erişim sağlama, TCK md. 243 kapsamında bilişim sistemine girme suçunu oluşturur. Hesaptaki verilerin değiştirilmesi halinde TCK md. 244 de gündeme gelir.

Fidye yazılımı (Ransomware): Bilgisayar sistemlerini kilitleyerek veya verileri şifreleyerek fidye talep eden zararlı yazılımlardır. TCK md. 244/1 (sistemi engelleme) ve duruma göre TCK md. 245 kapsamında değerlendirilir.

Kripto para dolandırıcılığı: Sahte kripto para borsaları veya yatırım platformları aracılığıyla yapılan dolandırıcılıklar, TCK md. 158/1-f kapsamında nitelikli dolandırıcılık suçunu oluşturabilir.

Deepfake ve yapay zekâ destekli dolandırıcılık: Yapay zekâ teknolojisiyle üretilen sahte görüntü ve ses kayıtlarıyla kişilerin kandırılması, dolandırıcılık veya şantaj suçlarını oluşturabilir.

14. Bilişim Suçlarında Mağdur Hakları

Bilişim suçu mağdurlarının sahip olduğu temel haklar şunlardır:

Şikâyet ve suç duyurusu hakkı: Mağdur, herhangi bir Cumhuriyet savcılığına veya kolluğa başvurarak şikâyette bulunabilir. Bilişim suçlarının çoğu şikâyete bağlı olmadığından, ihbar yeterlidir.

Davaya katılma hakkı: Mağdur, açılan kamu davasına katılarak taleplerini ileri sürebilir ve mahkeme kararını temyiz edebilir.

Maddi ve manevi tazminat hakkı: Bilişim suçu nedeniyle zarara uğrayan mağdur, failden maddi ve manevi tazminat davası açarak zararının karşılanmasını talep edebilir.

Erişimin engellenmesi talebi: 5651 sayılı Kanun kapsamında, kişilik haklarının ihlali durumunda mağdur, içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi için sulh ceza hâkimliğine başvurabilir.

15. Bilişim Suçlarında Avukatlık Ücreti (2026)

2026 yılı TBB Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre bilişim suçlarına ilişkin ceza davalarında asgari avukatlık ücretleri şu şekildedir:

Bu tutarlar asgari ücret niteliğinde olup, davanın karmaşıklığına ve süresine göre avukatla daha yüksek bir ücret kararlaştırılabilir. Başvurma harcı 2026 yılında 732 TL, nispi harç oranı ise binde 68,31'dir.

16. Bilişim Suçlarından Korunma Yolları

Bilişim suçu mağduru olmamak için alınabilecek başlıca önlemler şunlardır:

Güçlü şifre kullanımı: Tüm çevrimiçi hesaplarda farklı ve karmaşık şifreler kullanılmalı, iki faktörlü kimlik doğrulama (2FA) mutlaka etkinleştirilmelidir.

Phishing farkındalığı: Bankadan veya resmi kurumdan geliyormuş gibi görünen e-posta ve SMS'lerdeki bağlantılara tıklanmamalı, bilgi paylaşımı yapılmamalıdır.

Yazılım güvenliği: İşletim sistemi ve uygulamalar güncel tutulmalı, güvenilir antivirüs yazılımı kullanılmalıdır.

Kişisel veri paylaşımına dikkat: Sosyal medyada kişisel bilgilerin (TC kimlik numarası, doğum tarihi, adres gibi) paylaşımından kaçınılmalıdır.

Güvenli bağlantı: Halka açık Wi-Fi ağlarında bankacılık veya hassas işlem yapılmamalı, VPN kullanımı tercih edilmelidir.

17. Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Sosyal medya hesabımı çalan kişiyi şikâyet edebilir miyim?

Evet, sosyal medya hesabının izinsiz ele geçirilmesi TCK md. 243 kapsamında bilişim sistemine girme suçunu oluşturur. Cumhuriyet savcılığına şikâyette bulunabilirsiniz. Hesaptaki bilgiler değiştirilmişse TCK md. 244 de gündeme gelir ve ceza artabilir.

İnternet dolandırıcılığına uğradım, ne yapmalıyım?

Derhal Cumhuriyet savcılığına suç duyurusunda bulunmanız ve bankanızı bilgilendirmeniz gerekmektedir. İnternet üzerinden yapılan dolandırıcılık, TCK md. 158/1-f kapsamında nitelikli dolandırıcılık suçunu oluşturur ve 4 yıldan 10 yıla kadar hapis cezası öngörülmektedir. Dijital delillerin (ekran görüntüleri, ödeme dekontları, yazışmalar) korunması soruşturma için önemlidir.

Bilişim suçlarında uzlaştırma var mı?

Hayır, bilişim suçları uzlaştırma kapsamında değildir. Nitelikli dolandırıcılık suçu (TCK md. 158/1-f) da uzlaştırmaya tabi değildir. Bu suçlar Cumhuriyet savcılığının resen soruşturduğu suçlardandır.

Bilişim suçlarında etkin pişmanlık uygulanır mı?

TCK md. 245 kapsamındaki banka/kredi kartı suçlarında etkin pişmanlık hükümleri uygulanabilir. Failin, mağdurun zararını gidermesi halinde cezada indirim yapılması mümkündür. Ancak TCK md. 243 ve 244 bakımından özel bir etkin pişmanlık düzenlemesi bulunmamadığından genel hükümler çerçevesinde değerlendirme yapılır.

Çocukların bilişim suçu işlemesi halinde ne olur?

12 yaşından küçük çocuklar ceza sorumluluğu taşımaz. 12-15 yaş arasındaki çocuklar hakkında, algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneği araştırılır. 15-18 yaş arasındaki çocuklar ceza sorumluluğuna sahiptir ancak cezalarda indirim uygulanır. Yargılama Çocuk Mahkemeleri veya Çocuk Ağır Ceza Mahkemelerinde yapılır.

Bilişim suçu soruşturmasında telefonuma el konulabilir mi?

Evet, CMK md. 134 kapsamında hâkim kararıyla bilgisayar, cep telefonu ve dijital depolama cihazlarına el konularak adli bilişim incelemesi yapılabilir. Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısının kararıyla da el koyma işlemi gerçekleştirilebilir; ancak bu kararın 24 saat içinde hâkim onayına sunulması zorunludur.

Bilişim suçlarında HAGB (hükmün açıklanmasının geri bırakılması) kararı verilebilir mi?

CMK md. 231 uyarınca, hükmolunan cezanın 2 yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası olması halinde HAGB kararı verilebilir. TCK md. 243/1 (bilişim sistemine girme) gibi temel ceza miktarı düşük suçlarda HAGB sıklıkla uygulanmaktadır. Ancak TCK md. 245/1-3 gibi alt sınırı 3 yıldan başlayan suçlarda sonuç cezanın 2 yılın altına inmesi pratikte güç olduğundan HAGB uygulanması nadirdir.

Bilişim suçlarında tutuklama kararı verilir mi?

Hapis cezasının üst sınırı 2 yıldan fazla olmayan suçlarda tutuklama kararı verilemez (CMK md. 100/4). Bu nedenle TCK md. 243/1 kapsamındaki bilişim sistemine girme suçu bakımından tutuklama yasağı söz konusudur. Ancak TCK md. 244 ve 245 gibi ceza üst sınırı yüksek bilişim suçlarında tutukluluk kararı verilebilir. Tutuklama yerine adli kontrol tedbirleri (yurt dışı çıkış yasağı, imza atma yükümlülüğü gibi) uygulanabilir.

Yasak cihaz veya program bulundurmak suç mu?

Evet, TCK md. 245/A uyarınca; münhasıran bilişim suçlarını işlemek amacıyla tasarlanmış cihaz, bilgisayar programı, şifre veya güvenlik kodunun imal edilmesi, satılması, satın alınması veya bulundurulması 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. Ancak bilişim güvenliği testleri veya veri koruma amacıyla geliştirilen araçlar bu kapsamda değerlendirilmez.

Bilişim suçu adli sicil kaydına işler mi?

Evet, bilişim suçlarından verilen mahkûmiyet kararları adli sicil kaydına işler. Ancak HAGB kararı verilmesi halinde karar adli sicilde görünmez, yalnızca denetim süresi boyunca sorgulama yapıldığında görülebilir. Denetim süresinin başarıyla tamamlanması halinde kayıt tamamen silinir.

18. Sonuç

Bilişim suçları, dijitalleşmenin hayatımızın her alanına nüfuz ettiği günümüzde hem bireyler hem de kurumlar açısından ciddi tehditler oluşturmaktadır. Türk Ceza Kanunu'nun 243 ila 246. maddeleri arasında düzenlenen bilişim suçları, 1 yıldan 10 yıla kadar değişen hapis cezaları ve yüksek adli para cezaları öngörmektedir. 2016 yılında eklenen TCK md. 245/A ile bilişim suçlarının hazırlık hareketlerinin de ayrıca cezalandırılması, kanun koyucunun bu alandaki kararlılığını göstermektedir. Özellikle TCK md. 158/1-f kapsamındaki nitelikli dolandırıcılık suçunun cezasının 4 yıldan başlaması, bu alandaki caydırıcılığın ne denli yüksek olduğunu ortaya koymaktadır.

Bilişim suçu mağduru olan kişilerin vakit kaybetmeden Cumhuriyet savcılığına başvurması, dijital delilleri (ekran görüntüleri, mesajlaşma kayıtları, ödeme dekontları) koruması ve alanında uzman bir ceza davası avukatı ile çalışması büyük önem taşımaktadır. Bilişim suçu şüphelileri açısından ise HAGB, etkin pişmanlık ve adli para cezasına çevirme gibi lehe kurumların uygulanabilirliğinin bir avukat aracılığıyla değerlendirilmesi hak kayıplarının önlenmesi açısından kritik önemdedir. Kişisel güvenlik önlemlerine dikkat edilmesi ve dijital okuryazarlığın artırılması ise bilişim suçlarının önlenmesinde en etkili yoldur.

Kaynaklar

• 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, md. 35, 37-41, 43, 50, 51, 135, 136, 137, 142/2-e, 158, 243, 244, 245, 245/A, 246
• 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, md. 100, 109, 134, 231
• 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun
• 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK)
• İçel, K. / Ünver, Y. — Uygulamalı Ceza Hukuku, Cilt I
• İçel, K. — Kitle İletişim Hukuku (5651 sayılı Kanun değerlendirmesi)
• Dönmezer, S. — Bilişim suçlarına ilişkin akademik değerlendirmeler
• Dülger — Bilişim Suçları
• Uğraş, M. — CMK md. 134 kapsamında bilgisayarlarda arama, kopyalama ve el koyma
• Avrupa Konseyi Siber Suç Sözleşmesi (Budapeşte Sözleşmesi)
• 2025-2026 TBB Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (Resmi Gazete, 4 Kasım 2025, Sayı: 32741)

Anahtar Kelimeler: bilişim suçları, siber suçlar, bilişim suçları cezası 2026, TCK 243, TCK 244, TCK 245, TCK 245/A, yasak cihaz ve programlar suçu, bilişim sistemine girme suçu, banka kartı kötüye kullanma, internet dolandırıcılığı, nitelikli dolandırıcılık TCK 158, bilişim yoluyla hırsızlık TCK 142, kişisel verilerin ihlali, sosyal medya hesabı çalma, siber suç şikâyet, bilişim suçları HAGB, bilişim suçları tutuklama, bilişim suçları avukat, CMK 134 dijital delil, adli bilişim incelemesi